brojač poseta

четвртак, 12. новембар 2009.

Besplatan lek, a košta milione

Zdravstveni sistem Srbije ima pozitivnu listu lekova koja se ne razlikuje od onih u razvijenim evropskim i svetskim zemljama. Trenutno je na njoj više od 1.700 lekova svih vrsta i pakovanja koji su raspoređeni na tri liste, a prema rečima lekara, zastupljeni su svi neophodni lekovi za lečenje pacijenata.

Izdavanje lekova sa pozitivne liste finansira Republički zavod za zdravstveno osiguranje. Kada je 2004. godine došla na čelo RZZO, sadašnja direktorka Svetlana Vukajlović zatekla je listu koja je brojala samo 350 lekova.
- Bila je to neprimenljiva lista koja nije omogućavala kontrolu cena niti bilo kakvu sistematizaciju lekova. Jedino je bilo jasno da naši građani plaćaju lekove skuplje i do 50 odsto u poređenju sa zemljama u okruženju. Zato smo odmah pristupili uređenju liste, uspostavljeni su kriterijumi po kojima lekovi dospevaju na nju i po prvi put uvršteni su noviji lekovi sa pristupačnim cenama - priseća se ona.
Od 2005. broj lekova na pozitivnoj listi je dupliran. To je bilo moguće zahvaljujući većem prilivu sredstava u kasu RZZO, ali i tako što je veštom politikom stavljanja lekova na listu podstaknuta konkurencija među proizvođačima.
Novina u radu tih godina bila je i uspostavljanje kriterijuma po kojima novi lekovi stižu na listu. Zato je formirana Komisija za lekove sa 16 potkomisija.
- Sadašnji sistem sa pozitivnom listom je transparentan i održiv, a lista pokriva potrebe pacijenata u Srbiji. Ne mislim da je lista idealna niti može biti jer je finansiranje veoma ograničeno. Naša izdvajanja za lekove procentualno su identična kao i u daleko bogatijoj Sloveniji, s tom razlikom što se u Sloveniji izdvaja četiri puta više za zdravstvo po glavi stanovnika nego u Srbiji - navodi Svetlana Vukajlović.
Ona podseća i da farmaceutske kuće svakodnevno lansiraju nove lekove, ali da odnos cena tih lekova i efekta na zdravlje pacijenata veoma često ne opravdava njihovo stavljanje na pozitivnu listu.
- Pošto u Srbiji nema novca za nezavisne studije, rukovodimo se najčešće odlukama koje donosi britanska institucija “Najs” ili referentne ustanove u Australiji i Kanadi, tako da su naše pozitivne liste prilično slične - dodaje ona.
Pozitivna lista lekova u Srbiji je među retkima gde su izjednačene cene originalnih i generičkih lekova. Uvrštavanjem sve većeg broja generičkih lekova proizvođači originalnih patentiranih lekova bili su primorani da spuste cene i tako je došlo do značajnih ušteda u zdravstvenom sistemu.
Generički lekovi su farmaceutski preparati koji sadrže istu aktivnu farmaceutsku supstancu kao i originalni lek i jednaki su originalnom leku u pogledu kvaliteta, sigurnosti i efikasnosti. Generički preparati ponašaju se identično originalnim lekovima. Cena generičkog leka je najčešće znatno niža od originalnog leka, jer ne uključuje cenu razvoja aktivne supstance i originalnog leka. Kuća koja je razvila originalni lek nadoknađuje svoje troškove u prvih 20 godina života leka, vreme kada ima pravo ekskluziviteta na plasiranje aktivne supstance. Nakon toga konkurencija na tržištu utiče na smanjenje cene i generičkog i originalnog leka. Stoga niža cena generičkog leka ne proizilazi iz njegovog nižeg kvaliteta, već iz tržišnog nadmetanja inovativne i generičkih kuća.
- Sve više je lekova na pozitivnoj listi, ali su sve veća i očekivanja građana. Ipak, i pored toga, čini mi se da naši osiguranici imaju utisak da se sve više toga plaća. Na listi su, primera radi, veoma skupi lekovi za lečenje hemofilije koji se daju pre i posle operacije, pa po jednom pacijentu terapija košta oko 40 miliona dinara. Godišnje terapija lekom “glivek”, koji je na C listi i leči jedan oblik leukemije, košta tri miliona dinara po pacijentu, a dobijaju ga doživotno. Ovo negira tvrdnje da se na recept izdaju samo najjeftiniji lekovi - kaže pomoćnik direktora RZZO Vladan Ignjatović.

Participacija
Pri podizanju lekova na recept osiguranici po kutiji leka plaćaju participaciju od 50 dinara. Ovog plaćanja je oslobođeno oko 1,2 miliona građana Srbije, među kojima su nezaposlena lica, socijalno ugrožene kategorije, deca do 18 godina, slepa i invalidna lica...

Tri dela liste
Pozitivna lista lekova sastoji se od tri dela. Na takozvanoj A listi nalaze se lekovi koji se u apotekama širom Srbije izdaju na lekarski recept. Na A1 listi, koja je sastavni deo A liste, lekovi su koji se dobijaju uz lekarski recept, ali uz procentualno učešće. To su lekovi koji se ne smatraju neophodnim, ali se smatraju korisnim. Na toj listi veoma poznati su lekovi iz grupe statina kojih ima i na A listi, ali za ređe indikacije. Na B listi su oni koji se daju pacijentima u bolničkim uslovima, dok se na C listi nalaze lekovi sa posebnim režimom izdavanja, gde su, pored ostalih, i najskuplji lekovi kao što su citostatici. Na C listi se nalazi više od 100 lekova koji se izdaju samo u referentnim zdravstvenim ustanovama, a najčešće je reč o ampuliranim lekovima za lečenje najtežih oblika kancera.

Нема коментара: